«Αιτία θανάτου: Ευθανασία. Έργα από τη Συλλογή Prinzhorn»

Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Μονή Λαζαριστών– Διάρκεια έκθεσης: 9 Απριλίου – 29 Μαΐου 2011
Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σε συνεργασία με την Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία οργανώνει στη Θεσσαλονίκη, στους εκθεσιακούς χώρους στη Μονή Λαζαριστών, την έκθεση «Αιτία θανάτου: Ευθανασία.

Έργα από τη Συλλογή Prinzhorn». Στην έκθεση θα παρουσιαστούν 96 σημαντικά έργα από την παγκοσμίως γνωστή Συλλογή Prinzhorn της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης., φιλοτεχνημένα από 18 καλλιτέχνες/ψυχικά ασθενείς, οι οποίοι, την περίοδο 1939-1944, υπήρξαν θύματα του ανελέητου προγράμματος ευθανασίας των Ναζί.
Εμπνευστής της Συλλογής υπήρξε ο Hans Prinzhorn (1886-1933), ψυχίατρος και ιστορικός τέχνης, που σήμερα θεωρείται πρωτοπόρος στην ανάδειξη της ουσιαστικής σημασίας που έχει για την τέχνη η, υψηλής ποιότητας, εκφραστικότητα ατόμων που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα. Ο Prinzhorn, γοητευμένος από τις θεματικές αναζητήσεις της πολιτισμικής ανθρωπολογίας, όπως την απαρχή της καλλιτεχνικής ενόρμησης, θέλησε να προσεγγίσει τη «σχιζοφρενική αίσθηση της ύπαρξης», όπως αυτή αποτυπωνόταν στη σύγχρονή του εξπρεσιονιστική τέχνη. Ήταν, επίσης, πεπεισμένος ότι η κατανόηση της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας αλλά και της ανθρώπινης ύπαρξης σχετιζόταν με την αμεσότητα των εικαστικών εκδηλώσεων ψυχασθενών.
Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Prinzhorn συγκέντρωσε περισσότερα από 5.000 έργα της περιόδου 1850-1930 από διάφορες ψυχιατρικές κλινικές και δημιούργησε μία μοναδική συλλογή στην Χαϊδελβέργη. Στο εικονογραφημένο βιβλίο που εξέδωσε το 1922, ο Prinzhorn επεσήμανε τις αισθητικές αρετές και τη διεισδυτικότητα των έργων που παρουσιαζόταν και αμφισβήτησε το γεγονός ότι περιείχαν στοιχεία, τα οποία πρόδιδαν την ψυχοπαθολογία των καλλιτεχνών. Η μείζων συμβολή του έγκειται στο ότι, προσφέροντας στην παραγκωνισμένη «τρελή» τέχνη και στους δημιουργούς της μία διαφορετική επανεκτίμηση της συνεισφοράς τους, προήγαγε αποφασιστικά τόσο την αναγνώριση της επικοινωνίας των ψυχικά ασθενών με την καλλιτεχνική πρωτοπορία, όσο και την επανένταξή τους στον ευρύτερο κοινωνικό διάλογο.
Το τμήμα της Συλλογής που θα παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη, αντανακλά με μοναδικό τρόπο μια από τις πιο φρικτές στιγμές στην ιστορία του 20ού αιώνα. Πρόκειται για την προγραμματική απαίτηση του Χίτλερ να επιτευχθεί η εξολόθρευση της «εκφυλισμένης τέχνης», όπως και ο ολοκληρωτικός αφανισμός των ασυλοποιημένων πολιτών. Η έκθεση επαναφέρει στη μνήμη τη μαζική δολοφονία ανυπεράσπιστων ατόμων στους θαλάμους αερίων που ήδη είχαν χρησιμοποιηθεί στα ψυχιατρικά άσυλα πριν από το Ολοκαύτωμα.
Τα έργα της έκθεσης «Αιτία θανάτου: Ευθανασία. Έργα από τη Συλλογή Prinzhorn» αποτελούν τόπο συνάντησης, τόσο της σύγχρονης ιστορίας, της τέχνης και της ψυχιατρικής, όσο και της απεικόνισης εκείνων των καταστροφικών δυνάμεων, οι οποίες σε συνθήκες μεγάλων ιδεολογικών εκτροπών στρέφονται κατά των αδύναμων μελών της.
Το βιβλίο-κατάλογος «Αιτία θανάτου: ευθανασία» (Εκδόσεις Ίνδικτος), που συνοδεύει την έκθεση, περιλαμβάνει, εκτός από τον κατάλογο των εκθεμάτων, μια ιστορική παρουσίαση της «Επιχείρησης Ευθανασία», καθώς και βιογραφίες των καλλιτεχνών, με πλούσιο πρωτογενές υλικό (μαρτυρίες των ιδίων, του αμέσου περιβάλλοντος και του νοσηλευτικού προσωπικού των ψυχιατρείων).

Φορείς-Διοργανωτές

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
HELLENIC PSYCHIATRIC ASSOCIATION    
Με τη συνεργασία
ΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ
Χορηγός
Χορηγοί Επικοινωνίας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
ΚΡΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ
Κολοκοτρώνη 21, Σταυρούπολη 56430, Θεσσαλονίκη
Τ: 2310 589140-1 & 3, F: 2310 600123
www.greekstatemuseum.com,  info@greekstatemuseum.com
press@greekstatemuseum.com

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη-Τετάρτη-Πέμπτη-Παρασκευή 10:00 – 18:00 / Σάββατο-Κυριακή 11.00 – 19.00 / Δευτέρα κλειστά

Σχετικές δημοσιεύσεις