Και γενετικά τροποποιημένο κρέας στο πιάτο μας

ΟΜΙΛΟΣ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΠΑ.Κ.Ο.Ε
31 ΧΡΟΝΙΑ ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ
Αθήνα, Αγ. Σπυρίδωνος 9 ΤΚ 11635, Τηλ: 210 81 00 805, email: pakoe@tee.gr & pakoe@pakoe.g

ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΚΡΕΑΣ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ

Ακολουθώντας τη «μόδα» των μεταλλαγμένων οργανισμών και τροφίμων, μεγάλες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο χώρο των τροφίμων βλέπουν με «καλό μάτι» τις έρευνες που πραγματοποιούνται στα διάφορα εργαστήρια ανά την υφήλιο για την παραγωγή γενετικά τροποποιημένου κρέατος.

Τα κέρδη αναμένεται να είναι πολλά, γι’ αυτόν που πρώτος θα εισάγει τα κρέατα στην αγορά, γι’ αυτό και το ενδιαφέρον είναι μεγάλο και οι έρευνες συνεχίζονται με ταχείς ρυθμούς παρά τις όποιες αντιδράσεις και αντιρρήσεις.

Αυτό που πάντα παραλείπουν εσκεμμένα οι επιστήμονες και τα εργαστήρια αυτά είναι να αναφέρουν τους κινδύνους για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία που αυτό συνεπάγεται.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλη συζήτηση γύρω από τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα ή όπως αλλιώς ονομάζονται μεταλλαγμένα τρόφιμα. Το φως της δημοσιότητας έχει πέσει κυρίως στις γενετικώς τροποποιημένες φυτικές καλλιέργειες, στα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα από την χρήση τους, καθώς και στους κινδύνους από την κατανάλωσή τους. Στην ίδια λογική όμως κινούνται και τα γενετικά τροποποιημένα κρέατα, που μπορεί να μην έχουν έρθει ακόμα στο προσκήνιο, τουλάχιστον σε επίπεδο καθημερινής χρήσης, ωστόσο ξένα ευρωπαϊκά ιδρύματα και πανεπιστήμια έχουν έντονη δραστηριότητα πάνω σε αυτόν τον τομέα.

Αυτήν την στιγμή η έρευνα σε ζώα (με έμφαση σε βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοιρινά και κοτόπουλα) για αγροτική χρήση, πραγματοποιείται κυρίως σε Αμερική, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Αγγλία και Ιαπωνία, με στόχο: την αύξηση της παραγωγής κρέατος, τη βελτίωση της ποσότητας και της ποιότητας του μαλλιού από τα πρόβατα, την τροποποίηση της σύνθεσης του παραγόμενου γάλακτος ώστε να περιέχει λιγότερη λακτόζη καθώς και την καλύτερη απόδοση κατά την τυροκόμηση, την αντοχή σε ασθένειες (και άρα τη μείωση των χορηγούμενων αντιβιοτικών).

Προβλήματα στην εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας

Μια συνήθης παρανόηση που γίνεται σε σχέση με τα γενετικά τροποποιημένα ζώα, είναι η σύγχυση μεταξύ γενετικής τροποποίησης και κλωνοποίησης. Στην κλωνοποίηση, έχουμε την επέμβαση στο ωάριο κάποιου ζώου, όπου χωρίς γονιμοποίηση, γίνεται αφαίρεση του πυρήνα και αντικατάσταση με τον πυρήνα ενός σωματικού κυττάρου. Στην συνέχεια, το ωάριο ενεργοποιείται με χρήση ρεύματος ή ειδικού διαλύματος και εμφυτεύεται στην μήτρα ενός θηλυκού ζώου. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί κλωνοποιημένα ζώα (clones).

Στη γενετική μηχανική, αντίθετα, έχουμε τροποποίηση του γενετικού υλικού κάποιου ζώου, με την εισαγωγή τμήματος γενετικού υλικού DNA με συγκεκριμένη ιδιότητα. Έτσι η γενετική μηχανική εισάγει νέα γονίδια (DNA) σε κάποιο ζώο, τροποποιώντας το προς ένα επιθυμητό χαρακτηριστικό. Ωστόσο, τα περισσότερα πειράματα με κλωνοποιημένα και γενετικώς τροποποιημένα ζώα συνήθως αποτυγχάνουν με ποσοστά επιβίωσης μόνο 1-3%. Ακόμα και το πιο γνωστό πείραμα κλωνοποίησης όπως η Ντόλλυ πέθανε μετά από πέντε χρόνια από σοβαρή αρθρίτιδα, ενώ το δεύτερο πιο γνωστό κλωνοποιημένο ζώο, η Ματίλντα (κλωνοποιημένο πρόβατο στην Αυστραλία ) πέθανε μόλις μετά από ένα χρόνο στο χωράφι.

Προβληματισμοί

Το μεγάλο επιχείρημα για τις εταιρείες είναι το μεγάλο οικονομικό όφελος το οποίο θα προκύψει από τα γενετικώς τροποποιημένα ζώα με έμφαση την παραγωγή κρέατος γαλακτοκομικών και μαλλιού, με χαμηλότερο κόστος. Επίσης ζώα πιο ανθεκτικά σε ασθένειες, σημαίνουν λιγότερους θανάτους σε ζώα και λιγότερα φάρμακα, άρα λιγότερα κατάλοιπα αντιβιοτικών στο πιάτο του τελικού καταναλωτή.

Από την άλλη, βέβαια, τα ερωτήματα παραμένουν πολλά: από πλευράς ηθικής –βιοηθικής, κίνδυνοι τοξικότητας των τελικών προϊόντων αλλά και θέματα οικολογίας όσον αφορά την ισορροπία στη φύση αν τέτοια ζώα ελευθερωθούν στο περιβάλλον.

Τι γίνεται σήμερα στην αγορά;

Σήμερα δεν κυκλοφορούν τρόφιμα από μεταλλαγμένα κρέατα στην αγορά. Παρ’ όλα αυτά, οι εταιρείες, έχοντας επενδύσει ένα μεγάλο αριθμό κονδυλίων σε αυτήν την έρευνα, ετοιμάζονται να υποβάλλουν αιτήσεις στον αμερικανικό FDA για έγκριση τέτοιων τροφίμων.

Σίγουρα τα επόμενα χρόνια θα είμαστε θεατές μιας μεγάλης μάχης που θα δοθεί για τα γενετικά τροποποιημένα κρέατα όπως γίνεται τώρα και με τα υπόλοιπα μεταλλαγμένα προϊόντα.

ΜΕΙΩΣΤΕ ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΚΡΕΑΣ

ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΑΣ

Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι Έλληνες αγαπούν το κρέας. Σε ορισμένους μάλιστα αρέσει τόσο, που αποτελεί ένα από τα κύρια πιάτα της καθημερινής τους διατροφής, ενώ τα κυριακάτικα τραπέζια είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με ένα καλομαγειρεμένο κομμάτι κόκκινου, κυρίως, κρέατος, το οποίο απολαμβάνουν μικροί και μεγάλοι, σε μοναδικές οικογενειακές στιγμές.

Βέβαια, η συχνή κατανάλωση κόκκινου κρέατος είναι συνυφασμένη με αυξημένο κίνδυνο θανάτου λόγω καρκίνου ή καρδιοπάθειας, μάς λένε «ορθά- κοφτά», χρόνια τώρα οι επιστήμονες, με μεγαλύτερο κίνδυνο να αντιμετωπίζουν αυτοί που το καταναλώνουν στις επεξεργασμένες του μορφές.

Τα αποτελέσματα πρόσφατης σουηδικής έρευνας έρχονται να προστεθούν στα πολλά ενοχοποιητικά τεκμήρια που στοιχειοθετούν τις σοβαρές κατηγορίες κατά του κόκκινου κρέας. Ειδικότερα, ερευνητές της μονάδας διατροφικής επιδημιολογίας του διάσημου Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Στοκχόλμης, με επικεφαλής την δρα Σουζάνα Λάρσον αποκαλύπτουν ότι οι γυναίκες που τρώνε πολύ κόκκινο κρέας, αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να πάθουν εγκεφαλικό επεισόδιο.

Μέχρι τώρα τρεις μελέτες είχαν εξετάσει τη σχέση κόκκινου κρέατος-εγκεφαλικού και από αυτές η μία είχε διαπιστώσει την ύπαρξη συσχέτισης, ενώ οι άλλες δύο όχι.

Βάσει της νέας έρευνας, πάντως, η οποία δημοσιεύτηκε στο εξειδικευμένο ιατρικό περιοδικό Stroke και πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 34.700 γυναικών ηλικίας 39 έως 73 ετών -όλες χωρίς καρδιαγγειακά προβλήματα στην αρχή της μελέτης το 1997-, η κυριότερη αιτία ήταν το μπλοκάρισμα κάποιας αρτηρίας που τροφοδοτούσε με αίμα τον εγκέφαλο, ενώ η δεύτερη σε συχνότητα αιτία ήταν η εγκεφαλική αιμορραγία.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα πορίσματα, το 10% των γυναικών που έκανε τη μεγαλύτερη κατανάλωση κόκκινου κρέατος (τουλάχιστον 100 γραμμάρια τη μέρα), είχε 42% μεγαλύτερες πιθανότητες να πάθει εγκεφαλικό σε σχέση με τις γυναίκες που έτρωγαν λίγο κρέας (κάτω από 25 γραμμάρια τη μέρα). Όσες γυναίκες ανήκαν στο 20%, που έτρωγε περισσότερο κρέας (τουλάχιστον 86 γραμμάρια ημερησίως), είχαν 22% μεγαλύτερο κίνδυνο εγκεφαλικού από φράξιμο αρτηρίας, σε σχέση με όσες έτρωγαν λιγότερα από 36,5 γραμμάρια τη μέρα.

Σχετικές δημοσιεύσεις