Σύμφωνο συμβίωσης

Με το Ν. 3719/2008 θεσπίστηκε στην Ελλάδα για πρώτη φορά ο θεσμός του συμφώνου συμβίωσης.

 

Σύμφωνα με αυτόν δύο ενήλικα ετερόφυλα πρόσωπα μπορούν να συμφωνήσουν να οργανώσουν την συμβίωσή τους  με συμφωνία (σύμφωνο συμβίωσης) που συντάσσεται από τον/τους πληρεξούσιο/ους δικηγόρο/ους των μερών και υπογράφεται από τους ενδιαφερόμενους ενώπιον συμβολαιογράφου και ισχύει από την κατάθεση αντιγράφου του συμβολαιογραφικού εγγράφου στο ληξιαρχείο του τόπου κατοικίας  τους.  

Με το θεσμό αυτό διευθετείται και νομικά η φυσική ή εξώγαμη οικογένεια, που ούτως ή άλλως συνιστούσε και συνιστά κοινωνικό φαινόμενο.   

Τα χαρακτηριστικά του συμφώνου συμβίωσης είναι τα εξής: α) αφορά καταρχήν την ένωση ετερόφυλων προσώπων σε αντίθεση με τα ισχύοντα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου αναγνωρίζεται η ένωση ομόφυλων προσώπων  β) βασίζεται  στην ελευθερία της βούλησης χωρίς παρέμβαση θρησκευτικού ή πολιτειακού οργάνου ή δικαστικής αρχής και γ) ο νομοθέτης το κατατάσσει σε υποδεέστερη θέση από το γάμο.  

Με το σύμφωνο συμβίωσης ή με μεταγενέστερο συμβολαιογραφικό έγγραφο, τα μέρη μπορούν να ρυθμίσουν ζητήματα όπως η υποχρέωση διατροφής ενός από τα μέρη μετά τη λύση του συμφώνου, οι περιουσιακές σχέσεις τους και ιδίως η τύχη των περιουσιακών στοιχείων που θα αποκτηθούν κατά τη διάρκεια ισχύος του συμφώνου (αποκτήματα).

Το σύμφωνο συμβίωσης μπορεί οποτεδήποτε να καταγγελθεί με συμβολαιογραφικό έγγραφο που επιδίδεται από τον έναν συμβαλλόμενο στον άλλον. Από την άποψη αυτή εμφανίζει πολλές ομοιότητες με την αστική εταιρεία. Η σχέση που ιδρύεται με το σύμφωνο συμβίωσης εξάλλου λύεται και με νεώτερη συμφωνία των ενδιαφερομένων, που όμως θα πρέπει και αυτή να γίνει με συμβολαιογραφικό έγγραφο, είτε με τη τέλεση γάμου των συμβληθέντων μεταξύ τους, είτε ενός από αυτούς με τρίτο πρόσωπο.

ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ
Στο ελληνικό δίκαιο και σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα ο γάμος των συζύγων λύεται με διαζύγιο που απαγγέλλεται με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

Όταν οι σύζυγοι συμφωνούν για το διαζύγιο μπορούν να το ζητήσουν με κοινή αίτησή τους στο Μονομελές Πρωτοδικείο του τόπου κατοικίας τους, που δικάζεται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (συναινετικό διαζύγιο). Για να εκδοθεί συναινετικό διαζύγιο πρέπει ο γάμος να έχει διαρκέσει τουλάχιστον  ένα χρόνο πριν από την κατάθεση της αίτησης  και η συμφωνία των συζύγων να δηλωθεί στο δικαστήριο, αυτοπροσώπως ή με ειδικό πληρεξούσιο, σε δύο συνεδριάσεις οι οποίες πρέπει να απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον 6 μήνες.  

Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να εκδοθεί το συναινετικό διαζύγιο, πρέπει να προσκομίζεται έγγραφη συμφωνία των συζύγων που να ρυθμίζει  την επιμέλεια των τέκνων  και την επικοινωνία με αυτά. Η συμφωνία επικυρώνεται από το δικαστήριο και ισχύει μέχρι την έκδοση απόφασης στο θέμα αυτό.

Όταν οι σύζυγοι δε συμφωνούν για το διαζύγιο, καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά στο πρόσωπο του εναγόμενου συζύγου ή και των δύο συζύγων (διαζύγιο κατ΄αντιδικία).

Τεκμήριο κλονισμού του γάμου αποτελεί ενδεικτικά η μοιχεία, η διγαμία, εγκατάλειψη του εναγόμενου κ.α. Αμάχητο τεκμήριο για τον ισχυρό κλονισμό του γάμου αποτελεί η συνεχής διάσταση των συζύγων για τουλάχιστον δύο έτη.

Θεόδωρος Σπαγαδώρος
Δικηγόρος παρ΄ Αρείω Πάγω
ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ 6 – ΑΘΗΝΑ
Τηλ. 210 3211500 – 6977 579927

Σχετικές δημοσιεύσεις